Termin „cider” w Polsce funkcjonuje w trzech odmiennych kontekstach: jako cydr (jabłkowy napój alkoholowy), jako CDR Clothing (Cider) – kultowa marka deskorolkowa z lat 90., oraz jako Pfeiffer’s Cider – współczesny producent rzemieślniczych cydrów.
Aby szybko porównać te trzy obszary, zobacz zestawienie poniżej:
| Obszar | Czym jest | Miejsce/czas | Kluczowe skojarzenia |
|---|---|---|---|
| Cydr (napój) | jabłkowy napój alkoholowy wytwarzany w procesie fermentacji soku | Radzionków, historycznie Śląsk | lokalna tożsamość, tradycja, „cidry/cydry” |
| CDR Clothing (Cider) | polska marka odzieżowa dla skaterów | lata 90., Polska | kultowa scena deskorolkowa, streetwear |
| Pfeiffer’s Cider | producent rzemieślniczych cydrów | od 2014 roku, Polska | premium, jakość surowców, tradycyjne metody |
Cider jako napój alkoholowy – cydr
Cydr to jabłkowy napój alkoholowy powstający w wyniku fermentacji soku jabłkowego. W Polsce jego popularność silnie łączy się z jednym śląskim miastem – Radzionkowem, którego mieszkańcy od pokoleń nazywani są „cidrami” lub „cydrami”.
Legenda radzionkowskich „cidrów”
Mieszkańcy Radzionkowa, miasta położonego koło Bytomia, zyskali przydomek „cidry” ze względu na historyczną fascynację tym napojem. W lokalnej gwarze mężczyznę określa się jako „cidra”, a kobietę jako „cidrową”. Przydomek tak mocno wrósł w tożsamość miasta, że gdy wyemitowano lokalne monety nazwane „cidry”, 50 tysięcy sztuk wykupiono niemal natychmiast.
Teorie powstania fenomenu
Najczęściej przywoływane wyjaśnienia pochodzenia zwyczaju picia cydru w Radzionkowie to:
- Teoria napoleońska – moda na cydr dotarła do Radzionkowa wraz z wojskami francuskimi stacjonującymi w okolicy w latach 1807–1809;
- Teoria wojny francusko-pruskiej – mieszkańcy Radzionkowa, służący w wojsku pruskim, poznali cydr podczas walk we Francji w latach 1870–1871 i przywieźli go do domu;
- Teoria pierwszej wojny światowej – lata 1914–1918 wskazywane są jako moment, gdy radzionkowscy żołnierze zapoznali się z cydrem i sprowadzili go na Śląsk;
- Teoria plebiscytowa – obecność sprzyjających Polakom żołnierzy francuskich w czasie plebiscytu na Górnym Śląsku w 1921 roku mogła utrwalić zwyczaj picia cydru;
- Teoria międzywojenna – popularność cydru wiązana jest z hurtownią prowadzoną przez firmę Lustig w okresie międzywojennym.
Historyczne dowody
Badania ksiąg parafialnych odnotowały ślady potencjalnych francuskich wpływów: Jacob Paton i Augustin Sadlon, których nazwiska utrwaliły się jako Patoń i Sadłoń, poślubili swoje wybranki 25 sierpnia 1813 roku.
Najbardziej namacalne dowody popularności cydru pochodzą z końca XIX wieku. W 1888 roku poseł Paweł Letocha na łamach „Katolika” ganił pijaństwo i wskazywał skalę produkcji: w Bytomiu, Tarnowskich Górach i Gliwicach wytwarzano co najmniej osiem milionów litrów cydru rocznie, a kolejne dwa miliony dostarczano z Jeleniej Góry i Legnicy.
Współczesny cydr w Radzionkowie
Przed drugą wojną światową miejscowi przedsiębiorcy – jak Franciszek Cholewka – handlowali cydrem, często importowanym. Ciekawą reklamę z 1938 roku oddaje cytat:
Posiadam na składzie wszelkiego rodzaju wina znane Cidre w butelkach
Domowa produkcja miała niewielką skalę, a z czasem cydr ustąpił miejsca piwu w codziennej popularności.
Dziś w Radzionkowie działają m.in. Park Handlowy Cydr, Cider Bar i serwis opon Cider Gum. Lokalny fenomen jest żywy i stanowi ważny element tożsamości mieszkańców.
CDR Clothing (Cider) – marka deskorolkowa
CDR Clothing, znana także jako Cider, to kultowa polska marka deskorolkowa z lat 90., która ubierała rodzącą się scenę skate w Polsce.
Historia i profil
CDR Clothing (Cider) specjalizowała się w odzieży dla skaterów, tworzonej z myślą o realnych potrzebach użytkowników. Marka zapisała się w historii polskiej deskorolki jako jeden z najważniejszych rodzimych brandów streetwearu lat 90.
Około 2001 roku pojawiła się także marka CIDER (pisana wielkimi literami), rozwijająca się w środowisku deskorolkowym. Szczegóły dotyczące struktury właścicielskiej i dalszych losów tych marek pozostają skąpe.
Pozycja na rynku
W latach 90. CDR Clothing (Cider) należała do rozpoznawalnych polskich producentów odzieży skate, wspierając lokalną społeczność i kulturę miejską.
Pfeiffer’s Cider – współczesna polska marka cydrowa
Pfeiffer’s Cider to polska marka rzemieślniczych cydrów działająca od 2014 roku.
Geneza marki
Powstała jako odpowiedź na rosnące zainteresowanie rzemieślniczymi napojami alkoholowymi. Założyciele postawili na jakość, inspirując się cydrowymi tradycjami świata i przenosząc je na polski grunt.
Oferta i filozofia
Najważniejsze filary oferty Pfeiffer’s Cider to:
- Cydry rzemieślnicze – tworzone w krótkich partiach, z dbałością o profil smakowy i aromat;
- Jakość surowców – selekcja odmian jabłek i kontrola pochodzenia składników;
- Tradycyjne metody – fermentacja inspirowana klasycznymi szkołami cydrowniczymi, uzupełniona nowoczesną kontrolą procesu.
Rynek cydrowy w Polsce
Pfeiffer’s Cider pozycjonuje się jako producent premium, akcentując rzemiosło i transparentność procesu. Początki wymagały nauki i doskonalenia receptur, a marka wpisała się w globalny trend powrotu do jakościowych, rzemieślniczych alkoholi – alternatywy dla piwa i wina.