Esprit – co to za marka? Kompendium wiedzy o jednej z najbardziej rozpoznawalnych marek modowych
Esprit to międzynarodowa marka modowa o korzeniach amerykańskich, która przez dekady stała się ikoną stylu casual, boho i prostoty z nutą kreatywności. To jedna z marek, które ukształtowały wyobrażenie o kalifornijskim luzie w modzie codziennej.
Historia i geneza marki Esprit
Marka Esprit została założona w 1968 roku w San Francisco przez Susie i Douga Tompkinsów. Początkowo ubrania sprzedawano z kolorowego Volkswagena T2, a siedziba firmy mieściła się w ich mieszkaniu. Susie odpowiadała za design i stronę kreatywną, Doug za zarządzanie i finanse.
Przełomem było nawiązanie współpracy z Michaelem Yingiem, co otworzyło drogę do ekspansji na Daleki Wschód (Hongkong i rynki azjatyckie) oraz partnerstw w Europie. W 1971 roku firma zaczęła działać jako „Esprit de Corp.” w USA i Esprit Far East Group w Azji, a w 1976 roku powstała europejska centrala w Düsseldorfie, zarządzana przez Jürgena Friedricha.
Najważniejsze momenty w rozwoju marki
Oto kamienie milowe, które zdefiniowały rozwój Esprit:
- 1979 – powstaje rozpoznawalne logo Esprit autorstwa Johna Casado, projektanta m.in. identyfikacji dla komputerów Macintosh;
- lata 80. – marka przeciera szlaki kampaniami społecznymi: globalna „Real People Campaign” stawia na autentyczność pracowników i twórców (m.in. Ettore Sottsass), a butiki inspirowane są estetyką Memphis;
- lata 90. i 2000. – poszerzenie asortymentu o bieliznę, akcesoria, odzież sportową i dziecięcą; wszystkie spółki scalone pod jednym zarządem w Ratingen (Niemcy);
- 2006–2007 – obecność w 44 krajach, sponsoring MTV Europe Music Awards i współprace przy wydarzeniach popkulturowych;
- kryzysy ostatnich lat – po dynamicznym wzroście firma doświadcza problemów finansowych (kryzys 2008, pandemia COVID-19), wycofuje się z wielu rynków azjatyckich i w 2024 roku część europejskich spółek ogłasza upadłość.
Oferta i pozycja rynkowa Esprit
Esprit oferuje szeroki wachlarz produktów obejmujących:
- odzież damską, męską i dziecięcą (casual, basic, boho, sportowa),
- bieliznę i odzież domową,
- akcesoria (torebki, czapki, paski),
- okazjonalnie: elementy wystroju wnętrz oraz kolekcje specjalne.
Produkty Esprit ceniono za jakość wykonania, wygodę i ponadczasowe wzornictwo inspirowane kalifornijskim stylem.
Kto odpowiada za markę Esprit i kto jest właścicielem?
Obecnym właścicielem marki jest Esprit Holdings Limited – spółka giełdowa zarejestrowana na Bermudach, z centralą w Hongkongu i kluczowymi oddziałami m.in. w Niemczech oraz Hongkongu. W czasach świetności Esprit był jednym z największych podmiotów odzieżowych notowanych na giełdzie, o kapitalizacji przekraczającej 20 miliardów dolarów amerykańskich.
Kluczowymi postaciami w historii Esprit byli:
- Susie Tompkins Buell – współzałożycielka i dyrektorka kreatywna, odpowiedzialna za estetykę i wizerunek marki;
- Doug Tompkins – współzałożyciel, inwestor i wizjoner (również twórca The North Face);
- Michael Ying – partner w Azji i jeden z głównych inwestorów w okresie ekspansji.
Esprit na tle konkurencji
Esprit był jednym z pionierów tzw. affordable fashion, konkurując z markami takimi jak GAP, Benetton, Zara, H&M czy C&A. Wyróżniał się akcentem na autentyczność, kampanie społeczne oraz estetyczny minimalizm z boho twistem. W latach 90. i na początku XXI wieku był jednym z dziesięciu największych graczy branżowych na świecie, choć dziś mierzy się z ostrą konkurencją, digitalizacją i zmieniającymi się preferencjami konsumentów.
Różne działalności pod marką Esprit
Esprit to przede wszystkim marka modowa, jednak w szczycie działalności prowadziła również:
- sprzedaż odzieży i dodatków,
- kolekcje dla domu i wnętrz (dekoracje, tekstylia),
- okresowo: kolekcje współtworzone z artystami, produktami lifestylowymi i limitowane projekty popkulturowe (np. kolaboracje z MTV).
Nie są znane istotne przedsiębiorstwa spoza branży odzieżowej działające pod marką Esprit.
Aktualna sytuacja i perspektywy
Marka po licznych perturbacjach finansowych wciąż istnieje, choć wycofała się z wielu rynków azjatyckich i złożyła wniosek o upadłość niektórych spółek w Europie w 2024 roku. Nadal pozostaje rozpoznawalnym symbolem kalifornijskiego stylu i miejskiego luzu, a jej przyszłość zależy od sprawnej adaptacji do zmian rynkowych oraz skutecznego wznowienia działalności – zwłaszcza w Azji, gdzie planowany jest powrót.