Mitsubishi Lancer Evolution V (Evo 5) to ikona japońskiej inżynierii – rasowy sedan z homologacją rajdową, który od 1998 roku udowadnia, że auto drogowe może dorównywać maszynom WRC. Model kontynuował imponującą passę serii Evolution, dominując zarówno w WRC, jak i w sercach fanów sportów motorowych.
Historia i geneza marki
Korzenie linii Evolution sięgają początku lat 90., choć sam Lancer istnieje od 1973 roku. Prawdziwa legenda narodziła się w 1992 roku wraz z modelem Mitsubishi Lancer Evolution I, zaprojektowanym jako baza do homologacji rajdowej (min. 5000 sztuk).
Wejście Mitsubishi do WRC było szybkie i spektakularne, a kolejne odsłony Evolution pojawiały się w błyskawicznym tempie. Oto krótka oś czasu pierwszych generacji:
- Evolution I – debiut w 1992 roku, spełnienie wymogów homologacyjnych;
- Evolution II – 1994 rok, rozwinięcie koncepcji i zwiększona wydajność;
- Evolution III – 1995 rok, dalsze modyfikacje aerodynamiczne i mechaniczne;
- Evolution IV – 1997 rok, nowa platforma i wprowadzenie systemu AYC.
Ewolucja V – przełomowa generacja
W 1998 roku Evolution V odpowiadał na nowe przepisy i rosnącą konkurencję. Auto miało szerokość i charakter zbliżony do maszyn WRC, a zakres przeróbek nadawał mu niemal wyczynowy rodowód.
Najważniejsze innowacje techniczne Evo V obejmowały:
- rozszerzony rozstaw kół – przedni większy o 40 mm, tylny o 35 mm, co wymusiło poszerzone nadkola;
- większe koła i opony – 17-calowe felgi i ogumienie 225/45;
- ulepszone zawieszenie – zoptymalizowana geometria, aluminiowe wahacze, odwrócone amortyzatory dla większej sztywności;
- udoskonalony system AYC – Active Yaw Control ograniczający podsterowność i poprawiający trakcję;
- nowy układ zarządzania silnikiem – precyzyjniejsze sterowanie pracą jednostki;
- przeniesiony i ulepszony intercooler – wydajniejsze chłodzenie powietrza doładowującego;
- hamulce Brembo – mocne, wyczynowe zaciski zapewniające stabilne hamowanie;
- regulowany tylny spojler – ruchoma płetwa do strojenia docisku aerodynamicznego.
Osiągi i charakterystyka techniczna
Serce Evo V stanowił 2-litrowy turbodoładowany silnik 4G63 o oficjalnej mocy 280 KM (dżentelmeńska umowa japońskich producentów), przy faktycznej mocy wyższej. Maksymalny moment obrotowy wzrósł do ok. 373 Nm (275 lb-ft).
W testach drogowych 0–60 mph (0–97 km/h) w 4,7 s oraz 0–100 mph (0–161 km/h) w 12,3 s stawiało Evo V przed takimi legendami, jak BMW M3 E36, Nissan Skyline GT-R R33, Mitsubishi GTO czy Honda NSX. Na krętych drogach Evo V uchodził za najszybszy samochód świata swojej epoki, rywalizując przede wszystkim z Subaru Impreza WRX STi Version IV.
Dla szybkiej orientacji w kluczowych parametrach technicznych Evo V:
| Parametr | Wartość |
|---|---|
| Silnik | R4 2.0 turbo 4G63 |
| Moc (oficjalna) | 280 KM |
| Moment obrotowy | ~373 Nm (275 lb-ft) |
| 0–60 mph / 0–100 mph | 4,7 s / 12,3 s |
| Koła i opony | 17″, opony 225/45 |
| Rozstaw kół (zmiana) | przód +40 mm, tył +35 mm |
| Hamulce | Brembo |
| Aerodynamika | regulowany tylny spojler |
Produkcja i dostępność
Evo V pozostawał samochodem klasy Grupy A, co wymagało produkcji co najmniej 2500 egzemplarzy do homologacji FIA. Wszystkie egzemplarze przeznaczono na rynek japoński, a dostępność za granicą ograniczała się do importu indywidualnego – w zależności od kraju łatwego, trudnego lub wręcz nieopłacalnego.
Za sterami sukcesu
Za przygotowanie wersji rajdowych odpowiadał brytyjski oddział Ralliart kierowany przez Andrew Cowana. To właśnie Ralliart stanowił zaplecze sportowe Mitsubishi, budując samochody zdolne wygrywać na najwyższym poziomie.
Evo V pomogło Tommiemu Mäkinenowi w drodze po kolejne mistrzostwo świata kierowców WRC, cementując dominację Mitsubishi w końcu lat 90.
Pozycja na rynku i konkurencja
W drugiej połowie lat 90. prym w segmencie sportowych sedanów 4×4 z turbo wiodły dwie marki: Mitsubishi (Evolution) oraz Subaru (Impreza WRX STi). Rywalizacja na odcinkach i w salonach przeszła do legendy.
Evo V uosabiał szczyt tej batalii – łączył osiągi, przyczepność i zaawansowaną technologię w relatywnie przystępnej cenie, choć dostępność poza Japonią była mocno ograniczona.
Dziedzictwo i znaczenie
Seria Mitsubishi Lancer Evolution przez 20 lat doczekała się dziesięciu generacji i stała się najpopularniejszym „legalnym” samochodem rajdowym w historii. Evo V ceni się szczególnie jako model poprzedzający dalsze modyfikacje aerodynamiczne w Evo VI oraz symbol złotej ery dominacji Mitsubishi.
Produkcję linii Evolution zakończono w 2015 roku (zapowiedziano to w kwietniu 2014). Plotki o hybrydowym Evo XI pozostają bez potwierdzenia.
Mitsubishi Lancer Evolution V to nie tylko samochód – to manifest inżynierii, który udowadnia, że auto drogowe może być nieprześcignionym narzędziem rajdowym. Dla wielu fanów motorsportu Evo 5 jest synonimem tego, czym powinien być prawdziwy sportowy sedan.
Dla porządku zebraliśmy najważniejsze powody, dla których Evo V wciąż rozpala wyobraźnię kierowców:
- wyczynowa technika przeniesiona na drogę – AYC, poszerzony rozstaw kół, mocne Brembo i regulowana aerodynamika;
- znakomite osiągi – sprint 0–60 mph w 4,7 s i elastyczny moment ~373 Nm;
- rodowód WRC – sukcesy Ralliart i tytuły Tommiego Mäkinena;
- unikatowość – limitowana dostępność poza Japonią potęgująca status kolekcjonerski.