Fisker – co to za marka?
Fisker to amerykańska marka motoryzacyjna kojarzona z nowatorskimi technologiami, autorskim designem i rozwiązaniami proekologicznymi w segmencie aut premium.
Pod nazwą Fisker działały dwie spółki prowadzone przez światowej sławy projektanta Henrika Fiskera: Fisker Automotive oraz Fisker Inc. Obie skoncentrowały się – w różnych okresach – na luksusowych autach hybrydowych plug‑in i elektrycznych.
Fisker Automotive (2007–2013) – początki i innowacja hybrydowa
Fisker Automotive powstało w 2007 r. z połączenia Fisker Coachbuild i Quantum Technologies. Założycielem był Henrik Fisker (projekty m.in. BMW Z8, Aston Martin DB9). Siedziba: Anaheim, Kalifornia. Firma uzyskała wsparcie inwestorów prywatnych i pożyczki federalne USA.
Misją było stworzenie luksusowego, sportowego PHEV dla świadomych ekologicznie klientów.
Największe osiągnięcie – Fisker Karma
Przełomem była Fisker Karma – czterodrzwiowy grand tourer typu plug‑in hybrid (PHEV). Debiut: Detroit Auto Show 2008, produkcja: Finlandia od 2011 r. Karma należała do pierwszych luksusowych PHEV na świecie, łącząc wyrazisty styl z zaawansowaną techniką.
Upadek i przejęcie
Kryzys łańcuchów dostaw i upadłość dostawcy baterii A123 Systems zatrzymały produkcję w 2012 r., a spółka upadła w 2013 r. W 2014 r. aktywa przejęła grupa Wanxiang, kontynuując model jako Karma Automotive – już bez udziału Henrika Fiskera.
Fisker Inc. (2016–2024) – reaktywacja i kierunek BEV
W 2016 r. Henrik Fisker założył Fisker Inc. z siedzibą w Los Angeles. Nowa spółka postawiła wyłącznie na samochody w 100% elektryczne (BEV) oraz rozwój systemów wspomagania/autonomii.
Kluczowe modele i wizje
Do najważniejszych projektów należały:
- Fisker EMotion – luksusowy sedan BEV zaprezentowany w 2018 r.; zrezygnowano z seryjnej produkcji na rzecz innych projektów;
- Fisker Ocean – kompaktowy SUV elektryczny, flagowy model marki; produkcja w Austrii od XI 2022 r., pierwsze dostawy w 2023 r.;
- Fisker Alaska – zapowiedziany pickup elektryczny (2019);
- Fisker Orbit – koncepcja autonomicznego minibusa miejskiego; projekt niezrealizowany.
Fisker Inc. stawiał także na materiały z recyklingu oraz nietuzinkowe rozwiązania użytkowe, np. obrotowy ekran w kokpicie.
Zakończenie działalności
Pomimo obiecującego startu modelu Ocean, Fisker Inc. wstrzymał produkcję i ogłosił bankructwo w 2024 roku.
Kluczowe osoby i właściciele marki
Za obiema odsłonami marki stał Henrik Fisker – duński projektant odpowiedzialny wcześniej za ikoniczne modele aut luksusowych.
Fisker Automotive – spółka finansowana przez wielu inwestorów; po upadłości jej aktywa przejęła Wanxiang Group (2014 r.).
Fisker Inc. – kontrolowana przez Henrika Fiskera i współinwestorów do momentu bankructwa w 2024 r.
Fisker na tle konkurencji
Pozycjonowanie rynkowe i kontekst konkurencyjny wyglądały następująco:
- Rywal Tesli – marka była postrzegana w USA jako bezpośredni konkurent Tesli w segmencie aut elektrycznych;
- Prekursor premium PHEV/BEV – wcześnie wprowadzała luksusowe hybrydy plug‑in i samochody elektryczne, lecz uległa presji finansowej i problemom podażowym;
- Główni konkurenci – Tesla, Lucid, Rivian oraz tradycyjni producenci inwestujący w elektromobilność: BMW, Mercedes, Audi.
Ciekawostki
Warto wiedzieć o charakterystycznych cechach marki:
- Materiałoznawstwo i ekologia – łączenie luksusowego wykończenia z materiałami z recyklingu i systemami odzysku energii (np. panele słoneczne w modelu Karma);
- Wzornictwo – Fisker Karma była wielokrotnie wyróżniana za design i bywa nazywana jednym z najpiękniejszych „eko‑aut”;
- Wyzwania operacyjne – logistyka, finanse i dynamiczny wzrost konkurencji przyczyniły się do wczesnych problemów marki.
Podsumowanie wielości firm pod nazwą Fisker
Poniższa tabela porównuje dwie spółki działające pod marką Fisker:
| Spółka | Lata działalności | Profil | Kluczowe modele/projekty | Status/losy |
|---|---|---|---|---|
| Fisker Automotive | 2007–2013 | luksusowe hybrydy plug‑in (PHEV) | Fisker Karma | upadłość; aktywa przejęte przez Wanxiang (2014), dalsza produkcja jako Karma Automotive |
| Fisker Inc. | 2016–2024 | samochody BEV i technologie autonomiczne | Fisker Ocean, EMotion, Alaska, Orbit | wstrzymanie produkcji i bankructwo w 2024 r. |