Jonway to chińska marka, która rozwinęła się w kilku gałęziach motoryzacji – od motocykli, przez samochody, po pojazdy elektryczne. Choć nie należy do najbardziej rozpoznawalnych marek globalnych, Jonway Group zbudowała pozycję w Azji i podejmowała próby ekspansji w Europie oraz Ameryce.
Początki i struktura Jonway Group
Siedziba Jonway Group mieści się w Taizhou (prowincja Zhejiang), strategicznie zlokalizowanym mieście – około kilometr od lotniska i około 200 kilometrów od portu w Ningbo. Firma zaczynała jako producent motocykli, z czasem dywersyfikując działalność.
Po dekadzie szybkiego wzrostu Jonway była już solidnie umocniona na rynku krajowym. W 2003 roku dysponowała ponad milionem m² powierzchni w Chinach, zatrudniała ponad 2 000 pracowników, a jej obroty sięgały 362 230 000 USD.
Poniżej kluczowe dane z 2003 roku w syntetycznej formie:
| Wskaźnik | Wartość (2003) |
|---|---|
| Powierzchnia | ponad 1 000 000 m² |
| Zatrudnienie | ponad 2 000 osób |
| Obroty | 362 230 000 USD |
Motto firmy, które miało akcentować prymat jakości nad krótkoterminowym wzrostem:
„Wieczność pochodzi z jakości”
Dział motocyklowy Jonway
Macierzysta fabryka w Taizhou koncentruje się na motocyklach, osiągając roczną zdolność produkcyjną przekraczającą 100 000 sztuk.
Najważniejsze spółki zależne i ich kompetencje:
- Jonway Parts & Fittings Company – produkcja plastikowych osłon do motocykli i samochodów, do 1 000 000 zestawów rocznie;
- Jonway Machinery & Electric – wytwarzanie sprężarek powietrza, roczna zdolność ponad 1 000 000 sztuk;
- JM Star Motorcycle Co., Ltd. – produkcja motocykli pod własną marką, łącznie (wraz z Shanghai Shenke) do 100 000 sztuk rocznie;
- Shanghai Shenke Motorcycle Co., Ltd. – produkcja motocykli pod własną marką, łącznie (wraz z JM Star) do 100 000 sztuk rocznie.
Dystrybucja motocykli i skuterów obejmuje wiele rynków, w tym:
- Amerykę Północną,
- Europę Zachodnią,
- Europę Wschodnią,
- Amerykę Południową,
- Afrykę,
- Azję Wschodnią.
Jonway Automobile – ekspansja w branży samochodowej
Zhejiang Jonway Automobile Co., Ltd. (Jonway Automobile) powstała w 2003 roku w Taizhou. Dział samochodowy Jonway Group utworzono w 2005 roku jako element długofalowej strategii rozwoju.
Kontrowersyjny start – Jonway UFO A380
Pierwszym samochodem był Jonway UFO A380 – nielicencjonowana kopia Toyoty RAV4 (druga generacja, XA20). Model oferowano w wersjach trzy- i pięciodrzwiowych, co natychmiast przyciągnęło uwagę mediów ze względu na uderzające podobieństwo do japońskiego oryginału.
UFO A380 eksportowano na liczne rynki azjatyckie, a w 2007 roku pokazano go w Europie na targach we Frankfurcie. W tym samym roku Jonway i DR Motor Company uzgodniły montaż wersji trzydrzwiowej we Włoszech (Macchia d’Isernia) w zmodernizowanej wersji pod nazwą DR3, przedstawionej jako samochód koncepcyjny na targach w Bolonii. Negocjacje z DR Motor upadły, a projekt europejski UFO/DR3 został porzucony.
Wejście w segmenty elektryczne i inne modele
W lipcu 2010 roku amerykańska firma ZAP nabyła 51% udziałów w Jonway Automobile, tworząc spółkę joint venture ZAP-Jonway do rozwoju samochodów elektrycznych. Pierwszym efektem był A380 EV na rynek chiński.
W 2012 roku Jonway odkupiła historyczną markę „Viotti” (Carrozzeria Viotti), reaktywując firmę w Rivoli (prowincja Turyn) jako europejski oddział i centrum R&D dla hybryd oraz sportowych projektów inżynieryjnych; szefem designu został Emanuele Bomboi. Zawarto też umowę z Maggiora na głęboki lifting UFO-A380, lecz w 2014 roku Jonway sprzedała udziały Viotti spółce Fabbrica Italiana Automobili Maggiora S.r.l.
W maju 2012 roku na rynek chiński trafił minivan Wuxing. W 2013 roku zaprezentowano drugi SUV – Falcon, zbudowany na mechanice A380, ale z nowym projektem nadwozia i wnętrza.
Najważniejsze wydarzenia w segmencie samochodowym w latach 2010–2014:
| Rok | Wydarzenie |
|---|---|
| 2010 | Przejęcie 51% przez ZAP i start ZAP-Jonway (EV) |
| 2012 | Zakup marki Viotti i start europejskiego oddziału R&D |
| 2012 | Debiut minivana Wuxing w Chinach |
| 2013 | Prezentacja SUV-a Falcon (nowy design, mechanika A380) |
| 2014 | Sprzedaż udziałów w Viotti do Fabbrica Italiana Automobili Maggiora |
Przejęcie Aptera Motors
W kwietniu 2012 roku Zhejiang Jonway Group kupiła własność intelektualną Aptera Motors od wierzycieli. W maju zapowiedziano uruchomienie produkcji modelu 2e w fabryce w Szanghaju z planem wysyłki podwozi do niewielkiego zakładu montażowego w Santa Rosa (Kalifornia), gdzie sprzedaż miała ruszyć na początku 2013 roku.
Jonway była głównym inwestorem w Zap Jonway, który rozwijał auta elektryczne w Santa Rosa od połowy lat 90. Początkowo planowano nazwę „Zaptera USA” i pokazano prototyp 2e obok auta Zap Jonway na Pekińskich Targach Motoryzacyjnych. Po sprzeciwie entuzjastów EV firma przyjęła nazwę Aptera USA i podkreśliła niezależność od Zap Jonway.
W czerwcu 2013 roku ogłoszono podział na dwie firmy: istniejącą, należącą do Jonway Zaptera USA (2e – wersja elektryczna) oraz niezależną Aptera USA (2g – wersja benzynowa). Do połowy maja następnego roku obie spółki zakończyły działalność.
Pozycja na rynku i konkurencja
W motocyklach Jonway rywalizuje z innymi chińskimi producentami, celując w średni segment cenowy ze zwróceniem uwagi na relację jakości do ceny. Firma posiada certyfikaty ISO 9001 oraz chińską 3C, które potwierdzają zgodność ze standardami jakości.
W samochodach Jonway próbowała konkurować tańszymi alternatywami wobec popularnych modeli zachodnich marek, co – przy kontrowersjach wokół designu – ograniczało sukcesy na rynkach wymagających wyższych norm.
Najistotniejsze czynniki kształtujące pozycję firmy:
- Certyfikacje – ISO 9001 oraz 3C wspierają wiarygodność jakościową na rynkach rozwijających się;
- Strategia cenowa – oferta w średnim segmencie cenowym z naciskiem na korzystny stosunek ceny do jakości;
- Design i IP – wcześniejsze podobieństwa stylistyczne do modeli zachodnich budziły kontrowersje i utrudniały ekspansję;
- Skala i zasięg – na tle Geely, BYD czy Great Wall, Jonway pozostaje mniejszym graczem z ograniczoną obecnością globalną.
Obecna sytuacja
Jonway pozostaje aktywna głównie w Chinach oraz wybranych krajach Azji, Afryki i Ameryki Południowej. Kontynuuje działalność w obszarze motocykli, skuterów, quadów i pojazdów elektrycznych.
Ambitne plany ekspansji w segmencie samochodowym nie zostały w pełni zrealizowane – projekty europejskie i amerykańskie zakończyły się niepowodzeniem lub zostały zarzucone.
Jonway jest przykładem producenta, który zbudował solidną pozycję na rynku krajowym dzięki cenie i rosnącej jakości, lecz napotkał trudności z przeniesieniem tego sukcesu na rynki zachodnie o bardziej rygorystycznych wymaganiach jakości, bezpieczeństwa i oryginalności designu.