Sanita to duńska marka obuwia z ponad stuletnią tradycją, która zdobyła międzynarodowe uznanie dzięki ręcznie wytwarzanym chodakom na drewnianej podeszwie. Założona w 1907 roku przez Christena Meldgaarda Andersena w Herning w Danii, firma przez dekady wspierała pokolenia profesjonalistów, tworząc obuwie łączące ergonomię z wytrzymałością.
Historia marki
Początki Sanita sięgają 1907 roku, kiedy Christen Meldgaard Andersen otworzył sklep obuwniczy w Herning. Tam powstały pierwsze pary chodaków, które szybko zyskały popularność wśród murarzy, rolników i piekarzy.
Przełomem był rok 1983, gdy firma wdrożyła podeszwy odlewane z poliuretanu, co pozwoliło kształtować chodaki anatomicznie, z myślą o naturalnym kształcie stopy. Od tego momentu Sanita łączyła trwałość z ergonomią, realnie wspierając zdrowie stóp.
Dla porządku prezentujemy kluczowe daty rozwoju i zmian w firmie:
- 1907 – założenie marki w Herning przez Christena Meldgaarda Andersena;
- 1983 – wdrożenie anatomicznych podeszw z poliuretanu i wzmocnienie ergonomii produktów;
- 2022 – działania oszczędnościowe: likwidacja sklepu firmowego i redukcja zatrudnienia;
- 2023 – odnotowanie straty netto przekraczającej 4 mln zł;
- grudzień 2024 – ogłoszenie upadłości przez spółkę matkę Sanita Footwear A/S w Danii;
- styczeń 2025 – złożenie wniosku o upadłość w poznańskim sądzie przez polski zakład.
Produkcja i rzemiosło
Sanita wyróżniała się ręcznym wykonaniem w Europie. Projekty powstawały w Danii, a produkcja odbywała się w Polsce, w fabryce w Pile, co gwarantowało wysoką jakość i pielęgnowanie tradycyjnych technik rzemieślniczych.
Zakład w Pile zatrudniał około 150 osób i wytwarzał m.in. drewniaki pod markami CLOGS oraz DANSKO/JACO. Obuwie Sanita pojawiało się na wybiegach mody, a także nosiły je znane osobistości, m.in. Whoopi Goldberg, Julia Roberts czy Antonio Banderas.
Oferta produktowa
Sanita specjalizowała się w obuwiu na drewnianej podeszwie, chętnie wybieranym jako obuwie robocze i medyczne przez kobiety i mężczyzn. Tradycyjny fason łączono z aktualnymi trendami i różnorodnymi wykończeniami.
Najważniejsze cechy, dla których profesjonaliści wybierali Sanita:
- ręczne wykonanie – europejskie rzemiosło i kontrola jakości,
- drewniana podeszwa – stabilność i naturalne wsparcie,
- anatomiczne kształtowanie – dopasowanie do naturalnego kształtu stopy,
- ergonomia – wygoda podczas wielogodzinnej pracy w pozycji stojącej,
- trwałość – materiały i konstrukcja zaprojektowane do intensywnego użytkowania,
- styl – szeroki wybór wykończeń: od lakierowanej czerwieni, przez panterkę, po metaliczny połysk.
Specjalnie wyprofilowana podeszwa wspomaga przetaczanie się stopy podczas każdego kroku, co czyni chodaki niezwykle wygodnymi podczas długotrwałej pracy w pozycji stojącej.
Zastosowanie
Przykładowe miejsca, w których obuwie Sanita sprawdzało się szczególnie dobrze:
- ekskluzywne restauracje i hotele,
- oddziały szpitalne i placówki medyczne,
- przedszkola i szkoły,
- salony fryzjerskie i kosmetyczne,
- fabryki i zakłady produkcyjne,
- stajnie i obory,
- place budowy.
Struktura własnościowa i dystrybucja
Podstawowe podmioty i ich role w strukturze własności oraz dystrybucji wyglądały następująco:
| Obszar | Podmiot | Rola / Kanały |
|---|---|---|
| Dania | Sanita Footwear A/S | spółka matka, właściciel marki |
| Polska | Sanita Footwear Poland | produkcja w Pile (ręczne wykonanie) |
| USA | M. Leonard Int’l. Inc. | wyłączny dystrybutor: sklepy obuwnicze, apteki medyczne, duże sklepy internetowe, sprzedaż bezpośrednia |
Pozycja na rynku
Sanita była często naśladowana, ale pozostawała liderem pod względem ergonomii, wzornictwa i jakości rzemiosła. Marka utrzymywała silną pozycję w segmencie obuwia profesjonalnego i medycznego, rozpoznawalną w Europie i w USA.
Filozofia marki opierała się na prostocie, ergonomii i niezawodnej jakości – wartościach towarzyszących Sanita od pierwszych chodaków.
Koniec działalności
W grudniu 2024 roku spółka matka Sanita Footwear A/S ogłosiła upadłość, co bezpośrednio uderzyło w polski zakład w Pile. 19 grudnia 2024 roku właściciel poinformował pracowników o braku płynności finansowej, a 20 stycznia 2025 roku do sądu w Poznaniu trafił wniosek o ogłoszenie upadłości.
Wcześniej, w 2022 roku, ograniczano koszty (m.in. likwidacja sklepu firmowego i redukcja załogi), lecz w 2023 spółka zanotowała stratę netto ponad 4 mln zł. Zakończenie działalności fabryki w Pile oznaczało utratę pracy dla około 150 osób.