Segway to nazwa, która przez ostatnie dwie dekady stała się synonimem rewolucji w transporcie osobistym.
Amerykańska firma, która wprowadziła na rynek pierwszy w historii samobalansujący pojazd dwukołowy, od początku istnienia dążyła do przekształcenia sposobu, w jaki ludzie się poruszają.
Mimo że flagowy produkt nie osiągnął przewidywanego sukcesu komercyjnego, marka Segway pozostaje jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli innowacji technologicznej w branży transportu elektrycznego.
Początki marki i jej założyciel
Segway Inc. została założona w lipcu 1999 roku przez Deana Kamena – amerykańskiego biznesmena, wynalazcę i posiadacza wielu honorowych stopni naukowych.
Nazwa firmy pochodzi od słowa „segue”, oznaczającego „płynne przejście z jednego stanu do drugiego”. Inspiracja do stworzenia marki miała charakter głęboko humanitarny – Kamen zobaczył młodego człowieka na wózku inwalidzkim, który próbował pokonać krawężnik, i zrozumiał, że to nie wózek zawodzi, lecz świat zbudowany z myślą o osobach sprawnych.
Wraz z zespołem stworzył Independence IBOT™ Mobility System – samobalansujące urządzenie mobilne, które umożliwiało wchodzenie po schodach i pokonywanie nierówności. Wtedy narodziła się myśl, że technologia samobalansowania może służyć także osobom w pełni sprawnym.
W 2000 roku firma rozpoczęła ekspansję międzynarodową, otwierając europejską fabrykę i siedzibę w Bedford w Wielkiej Brytanii. Główna siedziba amerykańska również znajdowała się w Bedford, w stanie New Hampshire.
Rewolucyjny produkt, który miał zmienić świat
Segway PT – pierwszy transporter osobisty
W 2001 roku firma przedstawiła światu swój flagowy produkt – Segway PT (Personal Transporter), pierwszy dwukołowy transporter osobisty wykorzystujący technologię samobalansowania.
Początkowo urządzenie nosiło kryptonim „Ginger”. Publiczna prezentacja odbyła się w 2002 roku, a pierwsze dostawy do klientów ruszyły w tym samym czasie.
Poniżej zebraliśmy najważniejsze fakty dotyczące pierwszych lat Segway PT:
- sprzedaż w pierwszych pięciu latach wyniosła 23 500 sztuk,
- do marca 2009 roku sprzedano łącznie około 50 000 egzemplarzy,
- cena urządzenia wynosiła około 33 tysięcy złotych,
- projekt pochłonął ok. 100 milionów dolarów inwestycji Deana Kamena,
- wewnętrzny kryptonim projektu brzmiał „Ginger”.
Jak ujął to przedsiębiorca Peter Shankman:
technologia była niesamowita, świat po prostu nie był na nią gotowy
Rozwój produktowy i kluczowe momenty w historii
Ewolucja modeli i próby ratowania biznesu
Po premierze pierwszego Segwaya PT firma wprowadziła kolejne modele, m.in. i167, E167, P113 oraz i180 z baterią litowo-jonową. W 2003 roku odbył się pierwszy „Segway Fest”, a także zaprezentowano model RMP stworzony na zamówienie DARPA.
W 2005 roku zadebiutował „Cross-Terrain Transporter” (XT) z ulepszoną baterią Li-Ion i możliwością jazdy w terenie. Rok później wycofano wcześniejsze modele i pokazano drugą generację PT – i2 i X2.
W 2009 roku podpisano kontrakt z General Motors na stworzenie prototypu dwumiejscowego pojazdu elektrycznego Project P.U.M.A., który jednak szybko zniknął z radarów.
Zmiana właścicieli i strategiczna fuzja
W 2009 roku firmę wraz z patentami kupił brytyjski przedsiębiorca Jimi Heselden. Rok później doszło do tragicznego wypadku – Heselden zginął, spadając do rzeki podczas jazdy na Segwayu.
Przełom nastąpił w 2015 roku: doszło do strategicznej fuzji Segway z chińską firmą Ninebot (Pekin), a kapitał rynkowy nowo powstałej spółki wyniósł ponad 60 miliardów dolarów. Od tego momentu Segway stał się marką w chińskich rękach, zachowując renomę i potencjał innowacyjny.
Oto chronologicznie zestawione kamienie milowe w historii marki:
| Rok | Wydarzenie |
|---|---|
| 1999 | Założenie Segway Inc. przez Deana Kamena. |
| 2000 | Ekspansja do Europy – fabryka i siedziba w Bedford (UK); główna siedziba w Bedford, New Hampshire (USA). |
| 2001–2002 | Prezentacja Segway PT; start dostaw do klientów. |
| 2003 | Pierwszy „Segway Fest”; wprowadzenie modelu RMP dla DARPA. |
| 2005 | Debiut Cross-Terrain Transporter (XT) z baterią Li-Ion. |
| 2006 | Druga generacja PT – modele i2 i X2. |
| 2008 | Ponad 100 Segway PT w służbie personelu podczas Igrzysk Olimpijskich w Pekinie. |
| 2009 | Projekt P.U.M.A. z General Motors; sprzedaż firmy Jimiemu Heseldenowi. |
| 2015 | Fuzja z Ninebot; powstanie Segway-Ninebot. |
| 2018 | Utworzenie Segway Technology Co., Ltd. (Powersports) w USA. |
| 2019 | Publiczna prezentacja maszyn terenowych Segway; premiery na targach EICMA w Mediolanie. |
| 2020 | Powstanie Segway Powersports s.r.o. – oficjalna reprezentacja na CZ, SK, PL, SI, RO, HR. |
| 2021 | Uregulowanie korzystania z UTO (w tym segwayów) w polskim Prawie o ruchu drogowym. |
Obecna struktura marki i oferta produktowa
Segway-Ninebot – transport osobisty
Po połączeniu z Ninebot firma skupiła się na rozwoju, produkcji i sprzedaży urządzeń do krótkodystansowego przewozu pasażerów.
Pierwszym wspólnym produktem był rewolucyjny transporter osobisty MiniPRO, umożliwiający intuicyjne sterowanie bez kierownicy. Strategia przesunęła akcent w stronę rynku konsumenckiego: mniejszych, tańszych i łatwiej dostępnych urządzeń.
Segway Powersports – pojazdy terenowe
W 2018 roku Segway-Ninebot powołał w USA firmę Segway Technology Co., Ltd. odpowiedzialną za rozwój, produkcję i sprzedaż pojazdów terenowych: ATV (All-Terrain Vehicles), SSV (Side-by-Side Vehicles) i UTV (Utility Terrain Vehicles).
W 2019 roku amerykańskie maszyny terenowe Segway zadebiutowały publicznie. Na targach EICMA w Mediolanie uwagę przyciągnęły nowe modele z klasycznymi oraz rewolucyjnymi napędami hybrydowymi.
W 2020 roku powstała czeska spółka Segway Powersports s.r.o., oficjalny przedstawiciel produktów terenowych Segway w Czechach, na Słowacji, w Polsce, Słowenii, Rumunii i Chorwacji.
Portfolio patentów i zastosowania niszowe
Segway posiada ponad tysiąc kluczowych patentów związanych z technologią samobalansowania, systemami zdrowotnymi, napędem elektrycznym i innymi obszarami. Choć część z nich wygasła, firma utrzymuje pozycję innowatora.
Produkty Segway, mimo ograniczonego sukcesu na rynku masowym, znalazły solidne zastosowanie w sektorach profesjonalnych i instytucjonalnych. Najczęstsze wdrożenia obejmują:
- wydziały policji i służby porządkowe,
- bazy wojskowe i jednostki ochrony,
- magazyny i centra logistyczne,
- kampusy korporacyjne i uniwersyteckie,
- obiekty przemysłowe i eventowe (m.in. obsługa Igrzysk Olimpijskich w Pekinie 2008).
Regulacje prawne i obecność na rynku
Od 20 maja 2021 roku korzystanie z urządzeń transportu osobistego (UTO), do których zaliczają się segwaye, reguluje polskie Prawo o ruchu drogowym.
Kierujący UTO jest obowiązany korzystać z drogi dla rowerów, a w razie jej braku może poruszać się po chodniku – z prędkością zbliżoną do prędkości pieszego.
Pozycja na tle konkurencji
Segway był pionierem, który jako pierwszy wprowadził na rynek technologię samobalansujących transporterów osobistych. Dziedzictwo to przekłada się na rozpoznawalność marki i bogate portfolio patentów.
Po fuzji z Ninebot firma stanęła wobec rosnącej konkurencji w segmencie elektrycznych hulajnóg, deskorolek i innych urządzeń mikromobilności, ale skorzystała z połączenia zasobów technologicznych i możliwości produkcyjnych.
Ekspansja w pojazdy terenowe pokazuje, że Segway nie ogranicza się do miejskiego transportu osobistego, aktywnie szukając nowych rynków i kierunków rozwoju.
Segway pozostaje symbolem odwagi technologicznej i wizjonerskiego myślenia – marką, która mimo początkowej porażki komercyjnej nadal kształtuje przyszłość mobilności elektrycznej i wyznacza standardy dla całej branży.