Weleda to szwajcarskie przedsiębiorstwo, które od ponad stu lat tworzy naturalne kosmetyki i leki antropozoficzne, łącząc holistyczną filozofię zdrowia z głębokim szacunkiem dla natury. Produkty marki są dziś dostępne w około 30 krajach na całym świecie.
Historia i początki marki
Weleda rozpoczęła działalność w 1921 roku w Szwajcarii, stając się pionierem współczesnych kosmetyków ekologicznych. Założycielami byli Rudolf Steiner i Ita Wegman, a w prace rozwojowe wcześnie zaangażował się chemik Oskar Schmiedel.
Początki firmy sięgają 1920 roku, kiedy Rudolf Steiner wygłosił Pierwszy Kurs dla lekarzy, zapoczątkowując medycynę antropozoficzną. Wkrótce przejęto „Laboratorium w Goetheanum” w Szwajcarii, a w Schwäbisch Gmünd w Niemczech uruchomiono komercyjną produkcję leków i produktów do pielęgnacji skóry.
Najważniejsze osoby, które ukształtowały wczesną Weledę, to:
- Rudolf Steiner – austriacki filozof, naukowiec i twórca antropozofii;
- Ita Wegman – holenderska lekarka i ginekolog, współtwórczyni medycyny antropozoficznej;
- Oskar Schmiedel – chemik, organizator pierwszych wykładów i twórca Laboratorium w Goetheanum.
Droga do ostatecznej nazwy była wieloetapowa. Oto najważniejsze kamienie milowe:
- 1920 – Futurum AG w Arlesheim i Der Kommende Tag AG w Stuttgarcie – pierwsze spółki założone przez Steinera i Wegman;
- 1922 – Internationale Laboratorien AG (ILAG) – zmiana nazwy i konsolidacja działań badawczych;
- 1924 – rejestracja marki Weleda – 20 września w Niemczech i 25 września w Szwajcarii, z inicjatywy Rudolfa Steinera;
- 1928 – Weleda AG – oficjalna zmiana nazwy całej spółki na Weleda AG.
Nazwa „Weleda” pochodzi od imienia Veledy – germańskiej prorokini i uzdrowicielki, co podkreśla związek człowieka z naturą oraz jej leczniczymi siłami. To symboliczne odwołanie od początku definiowało misję marki.
Filozofia i inspiracje
Filozofia antropozoficzna Rudolfa Steinera (1861–1925) stanowi fundament działalności Weledy. Antropozofia bada relacje między człowiekiem a naturą i promuje holistyczne spojrzenie na zdrowie: równowagę ciała, umysłu i ducha.
Założyciele rozpoznali głęboką więź między naturą a ludzką kondycją i postanowili tworzyć produkty wyłącznie z naturalnych składników. Do dziś marka stosuje biodynamiczną uprawę roślin oraz metody wspierające terapie homeopatyczne.
Filary podejścia Weledy można streścić następująco:
- harmonia człowiek–natura – projektowanie produktów w oparciu o naturalne procesy i cykle przyrody;
- holistyczne zdrowie – wzmacnianie równowagi między ciałem, umysłem i duchem;
- czyste składniki – użycie surowców pochodzenia naturalnego, bez zbędnych dodatków;
- biodynamika i homeopatia – uprawy biodynamiczne i metody wspierające terapie homeopatyczne.
Logo Weledy zaprojektował Rudolf Steiner. Bazuje ono na Lasce Asklepiosa – pręcie owiniętym wężem, symbolu medycyny i farmacji.
Produkcja i oferta
Weleda specjalizuje się w dwóch głównych kategoriach: lekach antropozoficznych oraz naturalnych kosmetykach. Wszystkie produkty tworzone są w duchu antropozofii, z poszanowaniem rytmów natury.
Kluczową rolę odgrywa rolnictwo biodynamiczne. Pierwszy ogród ziół leczniczych powstał w 1922 roku w Schwäbisch Gmünd, a dziś Weleda prowadzi osiem ogrodów na świecie, uprawiając rośliny zgodnie z zasadami biodynamiki.
Najważniejsze praktyki stosowane w procesie tworzenia produktów obejmują:
- uprawy biodynamiczne – troska o żyzność gleby, bioróżnorodność i naturalne rytmy przyrody;
- naturalne surowce – wykorzystywanie składników roślinnych o wysokiej jakości i przejrzystym pochodzeniu;
- metody wspierające terapie homeopatyczne – opracowywanie receptur zgodnie z zasadami medycyny antropozoficznej.
Powstanie Weledy zbiegło się w czasie z ruchem „Lebensreform” w Niemczech, który promował medycynę alternatywną i zdrową żywność.
Właścicielstwo i lokalizacja
Weleda AG to spółka szwajcarska z siedzibą w Arlesheim. Główne zakłady produkcyjne i spółka zależna w Niemczech znajdują się w Schwäbisch Gmünd, w obiekcie przejętym w 1920 roku (dawna lokalizacja „Colonial-Werke Paul Rumpus”).
Najważniejsze lokalizacje związane z marką to:
- Arlesheim (Szwajcaria) – siedziba Weleda AG;
- Schwäbisch Gmünd (Niemcy) – główne zakłady produkcyjne;
- ogrody biodynamiczne na świecie – osiem lokalizacji wspierających własne uprawy roślin leczniczych.
Trudny okres w historii
W czasie dyktatury nazistowskiej Weleda wielokrotnie znajdowała się na granicy zakazu produkcji, co było skutkiem delegalizacji Towarzystwa Antropozoficznego w Niemczech 1 listopada 1935 roku. Funkcjonowanie niemieckiego oddziału było możliwe dzięki szwajcarskiemu charakterowi firmy i neutralności Szwajcarii.
Historyk Uwe Werner, autor książki „Weleda od 1921 do 1945”, określił lata 1933–1945 jako:
przetrwania w nieludzkim środowisku
Werner wskazuje na brak czynnego oporu, ale możliwość mówienia o biernym sprzeciwie oraz brak udziału firmy w polityce nazistowskiej. Jednocześnie badania wykazały, że Weleda zamawiała rośliny z ogrodu ziołowego w obozie koncentracyjnym Dachau, a kierownictwo mogło być świadome wykorzystywania tam więźniów.
Najważniejsze ustalenia dotyczące tego okresu to:
- zagrożenie delegalizacją – firma wielokrotnie była blisko zakazu działalności;
- kontynuacja produkcji – możliwa dzięki statusowi spółki szwajcarskiej i neutralnej postawie Szwajcarii;
- postawa biernego oporu – brak czynnego udziału w polityce nazistowskiej według ustaleń Wernera;
- kontrowersje etyczne – zamówienia roślin z ogrodu przy obozie Dachau i potencjalna świadomość wykorzystywania więźniów.
Pozycja na rynku
Weleda należy do największych i najstarszych marek kosmetyków naturalnych na świecie. Od ponad wieku wyznacza trendy w naturalnej pielęgnacji i medycynie antropozoficznej.
Produkty są dostępne w około 30 krajach, w tym w Polsce, gdzie marka cieszy się zaufaniem osób poszukujących naturalnych alternatyw. Spójność wartości – związek człowieka z naturą, czyste surowce i biodynamiczne uprawy – buduje trwałą przewagę konkurencyjną.
Kluczowe wyróżniki rynkowe Weledy obejmują:
- ponad 100 lat doświadczenia – ciągłość misji i doskonalenie receptur;
- biodynamiczne źródła surowców – własne ogrody i partnerstwa uprawowe;
- holistyczna filozofia – produkty projektowane z myślą o równowadze ciała, umysłu i ducha;
- globalna obecność – sprzedaż w ok. 30 krajach i rozpoznawalny symbol jakości.
Dziedzictwo marki – oparte na tradycji, wizji założycieli i konsekwentnym stosowaniu naturalnych metod – czyni z Weledy rozpoznawalny symbol jakości w świecie kosmetyki naturalnej i medycyny holistycznej.