Nazwa „Zapa” funkcjonuje w polskim i międzynarodowym krajobrazie biznesowym w kilku, zupełnie różnych kontekstach. Pod tym samym szyldem kryją się zarówno organizacja zajmująca się prawami autorskimi w branży audiowizualnej, jak i francuska marka modowa oraz niezależne spółki działające w Polsce.
Aby szybko odróżnić te podmioty, zobacz krótkie zestawienie:
| Podmiot | Kraj/rynek | Branża/rola | Powiązania |
|---|---|---|---|
| SFP‑ZAPA (Związek Autorów i Producentów Audiowizualnych) | Polska | zbiorowy zarząd prawami autorskimi w filmie i AV | wyodrębniona jednostka Stowarzyszenia Filmowców Polskich |
| ZAPA Paris | Francja / globalnie | moda damska (marka odzieżowa) | brak powiązań z SFP‑ZAPA |
| ZAPA GROUP sp. z o.o. | Polska | spółka handlowa | odrębny podmiot, brak powiązań z ww. markami |
| ZAPA sp. z o.o. (KRS: 0000454294) | Polska | spółka gospodarcza | odrębny podmiot, brak powiązań z ww. markami |
ZAPA – Związek Autorów i Producentów Audiowizualnych
Związek Autorów i Producentów Audiowizualnych (ZAPA) to polska organizacja zajmująca się zbiorowym zarządem prawami autorskimi i pokrewnymi w branży filmowej i audiowizualnej. Działa jako wyodrębniona jednostka w ramach Stowarzyszenia Filmowców Polskich (SFP).
Historia i powstanie organizacji
Poniżej najważniejsze momenty rozwoju SFP‑ZAPA:
- 1995 – SFP otrzymuje zezwolenie Ministra Kultury i Sztuki na zbiorowy zarząd utworami audiowizualnymi; podpisane pierwsze umowy z operatorami telewizji kablowej oraz porozumienia o wzajemnej reprezentacji z zagranicznymi organizacjami;
- 1996–1997 – start biura ZAPA; przełomowa umowa z TVP S.A. i pierwsze wypłaty dla autorów za emisję telewizyjną, retransmisję kablową i tzw. kopie prywatne;
- 1999–2002 – pięciokrotny wzrost wypłacanych tantiem; nowelizacja ustawy o prawie autorskim (użytkownik – nadawca/kino – odpowiada za wypłatę tantiem); do grona uprawnionych dołączają operatorzy obrazu;
- 2003–2006 – porozumienie z TVN, lepsza współpraca z ZAiKS; umowa z operatorami kablowymi zrzeszonymi w OIGKK/PIKE; wygrana sprawa z siecią hoteli Orbis; prawie 4,5‑krotny wzrost wypłacanych tantiem;
- 2007 – wdrożenie systemu ISAN i status polskiej agencji ISAN; uzyskanie certyfikatu ISO;
- 2008–2009 – umowa z platformą Cyfrowy Polsat i nowa generalna umowa z TVP S.A.; rozszerzenie kręgu uprawnionych twórców (m.in. redaktorzy, realizatorzy dźwięku, kostiumografowie); rozwój VOD (ok. 20 porozumień, m.in. z PTK Centertel, Polska Telefonia Cyfrowa, iTVP); pod koniec roku: 2000+ autorów i 230 producentów, 52 umowy międzynarodowe;
- 2010–2011 – ugoda z Polsatem (tantiemy bieżące i zaległe od 2000 r.); umowa z ITI Neovision (platforma N); ugody z nadawcą kanału TELE5 oraz dystrybutorami Best Film i Kino Świat; dynamiczny wzrost liczby reprezentowanych autorów i producentów.
Zakres działalności i reprezentowane grupy
ZAPA chroni prawa wynikające z eksploatacji utworów audiowizualnych i pośredniczy w wypłacie należnych tantiem twórcom oraz producentom. Organizacja reprezentuje m.in.:
- reżyserów,
- scenarzystów,
- operatorów obrazu,
- scenografów,
- operatorów dźwięku,
- montażystów,
- kostiumografów,
- producentów dzieł audiowizualnych.
Współpraca krajowa i międzynarodowa
W Polsce ZAPA działa w porozumieniu z pokrewnymi organizacjami zbiorowego zarządu:
- ZAiKS,
- ZPAV,
- ZASP.
Na arenie międzynarodowej współpracuje z kluczowymi instytucjami branżowymi:
- AGICOA,
- CISAC,
- ISAN‑IA.
Podpisane są także liczne umowy z zagranicznymi organizacjami i studiami, m.in.: SACD (Francja), China Film Association, The Directors Guild of Japan, SIAE (Włochy), VG Wort, Bild Kunst (Niemcy), a także 20th Century Fox, Paramount, Warner Bros, Walt Disney, Universal Studios, Sony, Columbia.
Obecna działalność
SFP‑ZAPA jest jedną z najskuteczniejszych organizacji zbiorowego zarządu w Polsce. Fundamentalnym elementem jej pracy jest precyzyjna identyfikacja dzieł audiowizualnych, co umożliwia szybkie i sprawiedliwe wypłaty tantiem oraz realne wsparcie w walce z piractwem.
Dla uprawnionych dostępny jest system ZAPA Online. Oto najważniejsze możliwości platformy:
- przeglądanie raportów wypłat,
- wgląd w chroniony repertuar,
- zgłaszanie nowych utworów pod ochronę,
- sprawdzanie i aktualizowanie danych osobowych,
- podgląd wykorzystania zgłoszonego repertuaru.
ZAPA – francuska marka modowa
ZAPA to także francuska marka odzieżowa oferująca kolekcje damskie w nowoczesnym, eleganckim stylu. Nie ma żadnych powiązań z polską organizacją SFP‑ZAPA.
Charakterystyka i oferta
Najważniejsze cechy, którymi marka komunikuje swoją tożsamość:
- Styl – nowoczesna elegancja projektowana z myślą o ponadczasowości;
- Materiały – nacisk na wysoką jakość tkanin i staranne wykończenie;
- Asortyment – odzież i akcesoria damskie budujące spójne, codzienne i wieczorowe stylizacje;
- Zakupy online – sklep internetowy z darmową dostawą i bezpiecznymi płatnościami.
Obecność na rynku
Marka działa we Francji i online, jest również obecna w Polsce, gdzie zyskuje lojalne grono klientek w wielu miastach.
ZAPA GROUP i inne podmioty gospodarcze
Na polskim rynku funkcjonują również spółki niezwiązane ani z SFP‑ZAPA, ani z francuską marką modową. Poniżej kluczowe dane rejestrowe:
| Podmiot | Kraj | Forma/charakter | Wybrane dane |
|---|---|---|---|
| ZAPA GROUP sp. z o.o. | Polska | spółka z ograniczoną odpowiedzialnością | zarejestrowana 31 marca 2004 r.; kapitał zakładowy 50 000 zł |
| ZAPA sp. z o.o. (KRS: 0000454294) | Polska | spółka z ograniczoną odpowiedzialnością | kapitał zakładowy 10 300 zł; prezes: Bożena Zawrotniak |